VRIND 2017

  • 6 oktober 2017

Vandaag is de nieuwe editie van de Vlaamse Regionale Indicatoren aan de pers voorgesteld. 

In VRIND 2017 vindt men informatie over de algemene omgeving waarin de Vlaamse overheid optreedt en over de mate waarin de maatschappelijke doelstellingen en effecten die de Vlaamse overheid zich stelt, gerealiseerd worden. Dit wordt geïllustreerd aan de hand van circa 900 tabellen, grafieken en kaarten.  

VRIND is een gemeenschappelijk project van alle diensten van de Vlaamse administratie en de bevoegde ministers, gecoördineerd door de voormalige Studiedienst van de Vlaamse Regering.

Deze 25ste editie sluit een tijdperk af. Met de oprichting van een Vlaamse Statistische Autoriteit en een netwerk Statistiek Vlaanderen wordt het concept van dataverzameling en ontsluiting binnen de Vlaamse overheid grondig herbekeken. Dit zal repercussies hebben op de wijze waarop statistieken zullen worden verzameld, geproduceerd en gecommuniceerd. Dit houdt onder meer in dat de huidige aanpak van een product als VRIND een andere invulling zal krijgen. Na een kwarteeuw is het hoe dan ook nodig het concept grondig te evalueren en te herdenken en gebruik te maken van nieuwe digitale ontsluitingsmogelijkheden die korter op de actualiteit kunnen inspelen.

De resultaten van de jongste editie zijn te raadplegen via de website van de Studiedienst van de Vlaamse Regering. Het boek kan gratis besteld worden via het loket van publicaties van de Vlaamse overheid.

Voor meer informatie kan men terecht bij Luk Bral  (GSM 0478 58 53 67).

 

Enkele markante vaststellingen:

Sociaalmaatschappelijke ontwikkelingen:

  • De Vlaming geniet van een hoge levensstandaard, meer gezonde levensjaren en een hoge tevredenheid met de eigen levenssituatie. Toch blijven Vlamingen eerder pessimistisch naar de toekomst kijken.
  • Terrorisme en immigratie zijn volgens de Vlamingen de belangrijkste maatschappelijke problemen. In vergelijking met de doorsnee Europeaan ligt men minder wakker van problemen zoals werkloosheid, hun economische situatie en de levensstandaard. Dat Vlaanderen het op deze terreinen beter doet dan gemiddeld in Europa zal daar niet vreemd aan zijn.
  • De maatschappelijke participatie gaat er niet op achteruit. De helft van de Vlamingen is minstens actief lid in een vereniging, een vijfde doet vrijwilligerswerk en de helft springt wel eens in als mantelzorger. Daarnaast blijkt de culturele en sportparticipatie erop vooruit te gaan.
  • Deze participatie vertaalt zich niet in een intenser burgerschap. De politieke interesse ligt laag en in vergelijking met andere Europese landen wordt er veel minder over politiek gediscussieerd. Een derde van de bevolking wil meepraten over belangrijke maatschappelijke thema’s, de helft ziet dat niet zitten. De helft van de bevolking vindt referenda een goede zaak, een derde is voorstander van de afschaffing van de opkomstplicht, de helft zou deze behouden. Bij afschaffing zou driekwart nog gaan stemmen voor de gemeenteraad, tweederde voor het Vlaams en federaal Parlement en nog iets meer dan de helft voor de Europese verkiezingen. Hoe lager de scholing, hoe meer instemming met populistische en elitaire stellingen. Pluralistische stellingen worden door grote meerderheden onderschreven.
  • Vlaanderen behoort op heel wat terreinen zoals armoede, werkloosheid en opleiding tot de Europese top. Na Tsjechië heeft Vlaanderen het laagste armoederisicopercentage in Europa, de op drie na laagste werkloosheidsgraad, en een snellere daling van het aantal laaggeschoolden en stijging van het aantal hooggeschoolden. Er bestaan nog kloven tussen bevolkingsgroepen, maar het goede nieuws is dat deze kloven vernauwen: zo nemen de werkzaamheidskloven tussen mannen en vrouwen en jongeren en ouderen af.Voor laaggeschoolden en personen met een buitenlandse herkomst blijven er diverse maatschappelijke kloven bestaan.
  • De maatschappelijke positie van de vrouwen is op vele domeinen versterkt. Vrouwen zijn ondertussen hoger opgeleid dan mannen en de loonkloof is fors gedaald hoewel niet verdwenen. In Europa ligt hij gemiddeld wel dubbel zo hoog. Hij blijven ook nog verschillende vormen van seksesegregatie overeind zowel in het onderwijs en op de arbeidsmarkt. Zowel mannen als vrouwen zijn ondertussen meer te vinden voor een gelijke taakverdeling in het huishouden en bij de opvoeding van de kinderen. De maatschappelijke positie zowel van personen met een handicap als personen van buitenlandse herkomst gaat er niet op vooruit. Wel neemt de openheid en tolerantie ten opzichte van vreemdelingen toe.

Economische ontwikkelingen

  • Vlaanderen behoudt de jongste jaren zijn positie inzake welvaartscreatie (bbp) ten opzichte van de Europese landen, ten opzichte van de Europese innovatieve topregio’s neemt het een middenpositie in. Een topscore is er wel voor arbeidsproductiviteit maar niet voor de jobratio, die lager ligt dan het Europese gemiddelde.
  • Goed voor de economie is dat de loonkost per eenheidproduct blijft dalen en dit vooral in de industrie.
  • Er is weer meer geloof in zelfstandig ondernemerschap en het aantal ondernemingen neemt toe.
  • De uitvoer kende een lichte groei maar het aantal exporterende bedrijven groeit niet.
  • Met meer dan 50% innovatieve ondernemingen behoort Vlaanderen Europees tot de top.Op het vlak van innovatie blijven er grote uitdagingen. Een aandachtspunt is de daling van het aantal werkenden in innovatieve en kennisintensieve sectoren waar de positie verzwakt ten opzichte van de topregio’s.

Ruimtelijke en ecologische ontwikkelingen

  • We zien een stijgende dichtheid van het woongebied, geconcentreerd rond de steden en de Vlaamse rand.Door een verschuiving van woningen naar flats zien we dat de gemiddelde woonoppervlakte daalt. Positief is ook dat minstens de nieuwbouwwoningen energiezuiniger worden en beter geïsoleerd.
  • Op heel wat milieu-indicatoren wordt vooruitgang geboekt.  Er is een verbetering voor o.a. de verzurende emissies en de fijnstofconcentraties. De verbetering van de waterkwaliteit zet zich echter niet door.
  • Er is een ontkoppeling tussen energiegebruik en economische groei. Dit neemt niet weg dat vandaag het energiegebruik een kwart hoger ligt dan in 1990;
  • Het wagenpark en de afgelegde kilometers blijven stijgen met een toenemende filezwaarte, verliesuren en toenemend energiegebruik als gevolg. Daartegenover staat dat de negatieve impact van het transport (o.a. lawaai, vervuiling) is afgenomen.
  • 80 % van de verplaatsingen gebeurt met de wagen, dat iets lager dan gemiddeld in Europa.
  • De verkeersveiligheid gaat erop vooruit maar Vlaanderen scoort slecht in vergelijking met de topregio’s.

Burger en overheid

  • In de lente van 2016 ligt het vertrouwen in instellingen iets hoger dan de voorbije jaren. Een kwart van de Vlamingen heeft veel tot zeer veel vertrouwen in het Vlaams Parlement en de Vlaamse Regering, een kwart (helemaal) geen. De Vlaamse administratie scoort iets hoger. Er is in 2016 een opmerkelijke toename van het vertrouwen in het leger. In tegenstelling tot de tevredenheid met het beleid van de lokale en federale overheid, is de tevredenheid in de Vlaamse en Europese overheid de jongste jaren iets teruggevallen.
  • Dit neemt niet weg dat Vlamingen over het algemeen zeer tevreden zijn over de publieke voorzieningen die aan Vlaamse bevoegdheden kunnen gekoppeld worden. De scores lopen wel ver uit elkaar: hoog voor huisvuil, cultuur, gezondheid, sport, openbaar groen, sport en onderwijs. Minst tevreden blijft men over opvang en begeleiding van armen en vreemdelingen en over de staat van de wegen , iets- en voetpaden.

Downloads

VRIND 2017 presentatie persvoorstelling (Pdf - 1,3 MB )
 

VRIND 2017  - volledig (Pdf met bladwijzers – 9 MB)
 

Woord vooraf (Pdf – 1,2 MB)
Woord vooraf
Medewerkers
Inhoudsopgave
 

Dwarsdoorsnede (Pdf – 116 kB)
Sociaal-maatschappelijke ontwikkelingen
Economische ontwikkelingen
Fysiek-ecologische ontwikkelingen
Institutionele ontwikkelingen
Ter afronding
 

Algemeen referentiekader (Pdf – 771 kB)
Sociaal-culturele context
Macro-economische context
Demografische context
Bestuurlijke context
 

Cluster – Welvaart (Pdf – 965 kB)
Onderwijs en vorming
Werk en sociale economie
Ondernemen en internationale handel
Ontwikkelingssamenwerking
Innovatie
 

Cluster – Welzijn (Pdf – 1,1 MB)
Zorg
Gezondheid
Inkomen, armoede en sociale uitsluiting
Gelijke kansen
Diversiteit, inburgering en integratie
 

Cluster – Cultuur en vrije tijd (Pdf – 1,1 MB)
Cultuur en jeugd
Sport
Media
Toerisme
 

Cluster – Omgeving (Pdf – 3,5 MB)
Ruimte
Wonen
Milieu en natuur
Mobiliteit
Landbouw
Energie
 

Bijlagen (Pdf - 204 kB)
Doelstellingenkaders
Veelgebruikte surveys
Verstedelijking
 

Afkortingen (Pdf – 70 kB)